Çocuklarda Bilişsel Gelişimi Destekleme – Büşra Çolak Yılmaz (Çocuk ve Ebeveyn Diyalogları)



Çocuklarda Bilişsel Gelişimi Desteklemek İçin 10 Yöntem

1- İlk yapmanız gereken doğumda itibaren ve ileriki çocukluk yaşlarında göz teması, güler yüz ve güzel ses tonu kullanmak.

2- “Yapma, olmaz, yasak” gibi gelişim engelleyici kaygı ve inat oluşturacak sözcük ve tepki yaratacak diğer davranışlar yerine nedenini anlatmanız uygun.

3- Dokunarak, kucağa alarak, sırtını okşayarak da açıklayabilirsiniz. Beyin gelişiminin aşamaları bu şekilde başlar. Anne karnında bile beynin gelişmesinin ve doğumdan sonra da ilk 3-4 yaşına kadar çok hızlanmasının nedeniyle beynin arka, üst, alt, yan, iç taraflarının bilişsel gelişim için desteğe ihtiyacı var.

4- İlk aylarda göz göze gelmeyen dokunulmaktan çekinen, seslere yönelmeyen, sözlerinizi dinlemeyen veya hareketli çocuk ise; ‘Anne karnında sorun oldu mu, doğumu nasıl oldu, doğunca kısa sürede kucağa alındımı, kuvözde ne kadar süre kaldı, meme emmesi nasıldı, genetik sorun var mı?’ gibi birçok konuyu sorgulayıp nörogelişimsel yöntemlerin değiştirilmesi veya yoğunlaştırılması gerekir.

5- Beynin bilgileri toparlayıcı (bilişsel gelişimi destekleyici) eylemleriniz için anne-baba ve kardeş, arkadaş iletişimini oyun aracılığıyla geliştirmek gerekiyor.

6- Çocuğun oyun sürecinde göz teması, dokunma, derin dokunma algısı, denge, kas gerginliği, el-bacak-parmak kullanmak gibi karmaşık hareketlerini izlemek gerek. Gelişim gecikmesi fark ediliyor ise nörogelişim eğitimi almış uzmanlardan destek alınmalı.

7- Kreş, anaokulunda dikkatli gözlem yapan eğitimciyle çalışılıyorsa çocuğun topluluktaki hareketleri, katılımı, şarkı veya hareket koordinasyonunu izlemek gerek. Diğer çocuklardan farklı ise nedeni araştırılmalı. Zira bu dönemde bilişsel gelişim hızlanıyor.

8- Anaokulunda okuma yazma eylemlerine (bilişsel-akademik aşama) geçiliyor ise çocuğunuzun zeka ve algı süreçlerini bilmeniz ve o bilgiler ile bilişsel süreçlerin desteklenmesi gerekir. Dikkatli ve gözlem yorumu gelişmiş uzmanın yapacağı testlerin bazıları 6 ay ile 6 yaş arası bile tanı koydurmaz ama önemli ipuçları verebilir.

9- Yukarıda yazdığım tüm gelişim basamaklarının desteklenmesi (hareket, duygusal, sosyal becerilerin vb.) gelişimlerini kesinlikle doğru zamanda doğru yöntemlerle uygulanması o çocuğun potansiyeliyle bilişsel gelişimini destekleyecektir.

10- Henüz tüm desteklere rağmen ilkokulun ilk yılında bilişsel gelişiminde sorun yeni fark ediliyorsa yukarıda saydığım gelişim desteklerinde eksiklikler veya tıbbı bazı sorunların ne olduğunun gecikmeden incelenmesi gerekir. Gelişim, eğer bilişsel yönden desteklenecek ise yöntem beyin gelişiminin bu basamaklarının bu bilgiler ışığında gerçekleştiğini bilmelisiniz. Bu basamakları gerçekleşmeden bilişsel gelişim olur mu? Tabii ki olur. Ama duygusal, sosyal yönden gelişmemiş, dokunulmaktan veya göz temasından kaçan, aşırı hareketli, uyumu zor çocukların mutlaka özel yöntemlerle desteklenmesi gerekir. Üstün zekalı veya üstün yetenekli çocuklar az sayıda çevremizde tabii ki var. Ama eksik gelişim ile… İleri yaşlarda uyum sorunlarıyla yaşarlar. Duygusal travmaya maruz kalmamaları, bilişsel zekalarının anlaşılması ve kullanmaları için eğitilmiş kişi veya kurumlara rastlamaları için ne kadar süre beklememiz gerekir?

Kaynak:
https://www.hurriyet.com.tr/egitim/cocuklarda-bilissel-becerileri-gelistirmek-icin-10-yontem-41007641

Psikolog Büşra Çolak Yılmaz Kimdir?
Lisans eğitimini İnternational Üniversite of Sarajevo ve İstanbul Aydın Üniversitesi’nde yaptıktan sonra yüksek lisansını İstanbul Ticaret Üniversitesi’nde tamamlayan Psikolog Büşra Çolak Yılmaz, 8 yıldır aktif olarak alanda çalışmaktadır. Çalışmalarında özellikle Bütüncül Psikoterapi ve Duygu Odaklı Terapi’den faydalanmaktadir. Hali hazırda kurucusu olduğu Optima Danışmanlık Merkezi’nde çeşitli projelerle eğitim ve danışmanlık faaliyetlerini sürdürmekte olan Yılmaz; çocuk, aile ve yetişkinlerle çalışmaktadır.

#bilişselgelişim #çocuk

Başa dön tuşu