BATICILIK | YAKIN TARİH OKUMALARI – Yusuf Yavuzyılmaz



En önemli temsilcileri Abdullah Cevdet, Kılıçzade Hakkı ve Celal Nuri gibi aydınlar olan batıcılık akımının iz bırakan yayın organı “İçtihat Dergisi”dir. Cumhuriyetin kuruluş döneminden itibaren Milliyetçilikle birlikte en fazla siyasi desteğe sahip olan Batıcılık akımının, aralarında bazı farklılıklar olmasına karşın, uzlaştıkları temel fikirleri şunlardır:

1)Sosyal ve ekonomik anlamda Batı örnek alınmalıdır. Batılılaşmayı gerçekleştirmek için sosyal ve ekonomik anlamda çok sayıda değişiklik yapılmalı, geleneksel üretim ilişkileri toptan değiştirilmelidir.

2) Osmanlı İmparatorluğu’nun geri kalmasının asıl sorumlusu İslam dinidir. Yeni kurulacak düzende İslam’ın başat rolü ortadan kaldırılarak, çağdaş bir yönetim biçimi oluşturulmalıdır.

3) Dünya görüşleri materyalizm, ilerleme inancı ve pozitivizmden beslenmektedir. Bu felsefi anlayışın ruhu Cumhuriyet döneminde yapılan bütün değişikliklere sinmiştir.

4)Kadın haklarını, Alfabe değişikliğini, eğitimin laikleştirilmesini savunmakta ve eğitim alanında geri kalmışlığın nedeni olarak gördükleri medrese sistemin mutlaka değiştirilmesini önermektedirler.

5) Amaçları “Çağdaş Uygarlık Düzeyi” idealine ulaşmaktır.

Milliyetçilik gibi Batıcılık akımını diğer düşünce akımlarından daha avantajlı kılan hiç şüphesiz devletten aldıkları siyasi destektir. Siyasi dönemlere paralel olarak milliyetçilik akımı zaman zaman devletten aldığı desteği kaybetse de; İslamcılık ve sosyalizm akımıyla kıyaslandığında bu avantajını sürekli korumuştur. Cumhuriyet döneminde Batılılaşmak amacıyla çok sayıda değişiklik yapılmıştır. İsviçre’den Medeni Kanun, Fransa’dan Ticaret Hukuku, İtalya’dan Ceza Kanunu alınmış; 1928 yılında Latin harfleri,1937 yılında laiklik,1925 yılında Şapka ve Kıyafet Kanunu, 1926 yılında takvim değişikliği kabul edilmiştir. Tüm bu değişikliklerin amacı hedeflenen ütopyaya ulaşmaktır.

Batıcılığın kızıl elması “Çağdaş Uygarlık Düzeyi”ne ulaşma hedefidir. Bu hedef hiç şüphesiz Batıcılığı devletin bir numaralı ideolojisi haline getirmiştir. Batıcılık akımının temel hedefi, saf anlamıyla batılılaşmak, batı dünyasına ait tüm değerleri benimsemek ve ödünsüz bir biçimde uygulamaktır. Bu akımın en önemli savunucularından biri Abdullah Cevdet’tir. “Abdullah Cevdet, Batılılaşmaya kendinde sonlanmış bir süreç olarak bakmaktadır. Avrupalılaşma, Cevdet için bir kabulden ibarettir. Bir kez bir bütün olarak benimsendikten sonra kendi kendisini üretecektir. Dolayısıyla, biraz zorlanarak, Batılılaşmanın bu ödünsüz savunucusunun görüşlerinde epistemolojik bir öncelik- sonralılık sorunu olduğu söylenebilir. Cevdet, Batılılaşmayı bir dönüşüm aracı olarak görmemekte bir dönüştürme aracı olarak ele almaktadır. Dolayısıyla da, Batılılaşma bir sürecin sonucunda, bir düşünsel arayışın içinden çıkılmayacak, tersine bir düşünsel sonuç ve arayış doğuracaktır.”(3) Cumhuriyet tarihi boyunca Batıcılık, gerek ideolojisi gerekse uygulamalarıyla bir dönüştürme aracı olarak kullanılmıştır. Batılılaşmanın yönetici elit tarafından nasıl değerlendirildiğini, dönemin tipik bir örneği olan Mahmut Esat Bozkurt’un ifadelerinde görmek mümkündür. “ Türk İhtilalının kararı, Batı medeniyetini kayıtsız şartsız kendisine mal etmek, benimsemektir. Bu karar o kadar kesin bir azme dayanmaktadır ki, önüne çıkacaklar, demirle, ateşle yok edilmeye mahkumdurlar. Bu prensip bakımından, kanunlarımızı oldukları gibi Batı’dan almak zorundayız. Böylelikle, Türk ulusunun iradesine uygun hareketle bulunmuş olacağız. Keyif ve isteklerimiz değil, milletimizin dileklerine göre iş başarmaya borçluyuz.”(4)

Ayrıcalıklardan yararlanmak için kanalımıza katılabilirsiniz:
https://www.youtube.com/channel/UCilqeNUBy6N1w6xg89GDv1Q/join

Mavera TV her gün düzenlediği canlı yayınlarda; çocuk etkinlikleri, online atölyeler, kadın programları, sağlık, eğitim, dini sohbetler, aile, siyaset, tarih, ekonomi, edebiyat gibi alanlarda nitelikli ve güncel konuları uzman isimlerle sizlerin hizmetine sunuyor. Siz de Mavera TV’ye abone olarak ve bildirimleri açarak canlı yayınlarımızdan haberdar olabilir, birbirinden özgün içeriklerden ücretsiz yararlanabilirsiniz.

#maveratv #yakıntarihokumaları #tarih

Başa dön tuşu